- دسته بندی : مقالات
- درتاریخ : 13 آذر 1400
- بدون دیدگاه
- زمان مطالعه : 5 دقیقه
آب بندی مخازن بتنی با پوشش های مناسب
آب بندی مخازن بتنی با پوشش های مناسب، یکی از مهمترین اقداماتی است که به منظور جلوگیری از نشتی مخازن انجام می گیرد. معمولاً جهت آب بندی هر نوع مخزنی از تانکرهای آب گرفته تا مخازن بتنی از موادی برپایه رزین اپوکسی استفاده می شود که به نام پوشش شناخته می شوند. آب بندی مخازن بتنی حداقل به دو لایه نیاز دارد تا سطوح ترک خورده یا قسمت هایی که درز یا نشتی دارند با پوشش های تقویت کننده مثل اپوکسی یا پلی اورتان، کاملا آب بندی شوند.
منظور از آب بندی مخازن بتنی چیست؟
آب بندی مخازن بتنی، فرآیندی مشابه آب بندی یک استخر شنا است که نشتی دارد. ابتدا ترک های اصلی پوشش داده می شوند، سپس سطح به طور کامل آب بندی می شود. آب بندی مخازن باید توسط پوششی انجام گیرد که برای موادی که قرار است در مخزن ذخیره سازی شود، ایمن باشد و در اثر سایش، دمای بالا یا هر شرایطی که مخزن ممکن است تحت آن قرار بگیرد، آسیب نبیند.
با فناوری های جدیدی که در سال های گذشته توسعه یافته، پوشش های بادوام و مقاومی مانند اپوکسی و پلی یورتان تولید شده که استفاده از آنها ساده تر، مقرون به صرفه تر و موثرتر شده و می توانند به طور کامل از مخازن محافظت کرده و جلوی نشتی آنها را بگیرند.
قالب بندی مخازن بتنی چگونه انجام می شود؟
اولین قدم برای آب بندی مخازن بتنی، تعیین منافذی است که از آنها نشتی وجود دارد. معمولاً این کار توسط مهندسان مشاور یا شرکت های ارائه دهنده خدمات تست بتن انجام می شود. یکی از مشکلات رایج مخازن بتنی این است که ترک های مویی در بدنه آنها ایجاد می شوند که موجب می شود آب به داخل بتن نفوذ کرده و سبب سست شدن آن شود. اگر این نفوذ ادامه پیدا کند، باعث زنگ زدگی میلگردها می گردد.. این واکنش شیمیایی حجم میلگرد را به میزان قابل توجهی و با قدرت فوق العاده ای افزایش می دهد، تا جاییکه ترک بیشتری در بتن ایجاد می شود. اگر نشتی بتن بسیار شدید باشد، بتن باید برداشته شود، میلگردها تمیز شوند و سپس مخزن بازسازی شود. و در انتها لایه محافظی از مواد آب بند کننده مانند اپوکسی بر روی دیواره بتنی اجرا گردد.
بهترین روش این است که قبل از بهره برداری از مخازن ذخیره آب، نسبت به آب بندی آن اقدام گردد. و برای این کار از مواد پوششی مانند اپوکسی که معمولا مایع هستند استفاده می شود تا روی سطح بتن پاشیده شوند. این محصولات در واقع با ایجاد یک لایه بسیار مقاوم از دیواره های بتنی محافظت می کنند.
مطالعه بیشتر:
انواع پوشش داخلی مخازن و رنگهای مناسب برای آنها
اجرای کفپوش اپوکسی ( 5 مرحله اصلی و مهم در اجرا)
اجرای کفپوش ضد اسید چگونه است؟ + قیمت کفپوش ضد اسید
اپوکسی چیست؟کاربرد، مزایا و هزینه اجرای انواع اپوکسی در کفسازی
مقایسه کفپوش اپوکسی و پلی یورتان ،کدام کفپوش ارزش خرید دارد؟
بهترین مواد جهت آب بندی مخازن بتنی کدام است؟
اپوکسی ها، اکریلیک ها، پلی اورتان ها و دوغاب های سیمانی همگی به عنوان پوشش مخازن استفاده می شوند؛ اما اپوکسی و پلی یورتان، پوشش های مقاوم تر و متداول تری برای آب بندی مخازن بتنی هستند.
پوششهای پلی یورتان حفاظت بیشتری برای سازه های فلزی نیز فراهم می کنند، به همین علت معمولا مخازن فلزی با یک پوشش پلی اورتان مستقیم روی فلز رنگ می شود که مقرون به صرفه، بادوام، مقاوم در برابر اشعه ماوراء بنفش و دارای عمر طولانی مدت است.
آب بندی مخازن بتنی با پوشش اپوکسی:
کفپوش اپوکسی، پوشش متداولی برای فضای داخلی مخازن بتنی است چون مقاومت شیمیایی بسیار خوبی دارد و به راحتی اعمال می شود. البته برای آب بندی با اپوکسی، نیاز به آماده سازی سطح وجود دارد. ابتدا باید از خشک بودن سطح مخزن اطمینان حاصل شود. سپس با استفاده از مواد اپوکسی عملیات زیرسازی انجام شود. بدین ترتیب که برای تقویت و محافظت از دیواره های بتنی داخل مخزن از توری های فایبرگلاس استفاده می شود و در انتها از پوشش اپوکسی بعنوان لایه نهایی، استفاده گردد.
اپوکسی های برپایه آب، به راحتی مخزن را در برابر خوردگی محافظت می کنند. آنها در برابر محیط اسیدی، قلیایی و رطوبت مقاوم هستند و می توانند در برابر سایش شدید نیز مقاومت کنند. انواع بسیار کمی از پوششها وجود دارند که میتوانند تمامی الزامات و نیازهای محافظت درازمدت در برابر خوردگی مخازن بتنی را برآورده کنند، از بین این پوشش های محدود، اپوکسیها بهترین گزینه برای آب بندی مخازن بتنی هستند.
یکی از معایب پوشش های مبتنی بر اپوکسی این است که نمی توان آنها را روی بتن مرطوب اعمال کرد. به عنوان مثال، مخازنی که اخیراً تخلیه شده اند امکان آب بندی با اپوکسی ندارند، بلکه سطح آنها باید کاملا خشک شود تا کار انجام شود. اگر میزان رطوبت سطح مخزن، بیشتر از چهار درصد باشد، رطوبت موجود در منافذ بتن میتواند مانع از چسبیدن اپوکسی به بتن شود. به همین ترتیب، اعمال پوشش اپوکسی روی بتن جدید تا حداقل 28 روز پس از تخلیه آن، توصیه نمی شود تا بتن فرصت هیدراته شدن و از دست دادن رطوبت را داشته باشد.
گاهی اوقات، برنامه های ساخت و ساز و تعمیر زمان کافی برای این اتفاق نمی دهد. و همچنین نوع آب ذخیره شده در مخزن از حساسیت بالایی برخوردار نیست. در این موارد می توان از آب بند کننده های پایه سیمانی به عنوان یک لایه محافظ بر روی دیواره های بتنی داخل مخزن استفاده نمود. این لایه می تواند علاوه بر حل مشکل رطوبت، ترک ها و سوراخ های لانه زنبوری و منافذ سطح بتن را نیز پر کند.
توجه: اگر آبی که ذخیره سازی می شود برای مصارف شرب و یا تجهیزات حساس در نظر گرفته شده باشد، می بایست با استفاده از اپوکسی آنتی باکتریال پوشش دهی گردد.
مزایا و معایب آببندی مخزن بتنی با اپوکسی:
استفاده از پوشش اپوکسی برای آببندی مخزن بتنی یکی از روشهای متداول برای کاهش نفوذپذیری بتن و محافظت از سطح داخلی مخزن است. با این حال، انتخاب اپوکسی باید بر اساس نوع مخزن، نوع سیال، فشار آب و وضعیت بتن انجام شود.
مزایای آب بندی مخزن بتنی با اپوکسی:
- کاهش نفوذ آب: اپوکسی پس از پخت، یک لایه یکپارچه و کمنفوذ روی سطح بتن ایجاد میکند.
- مقاومت شیمیایی مناسب: سیستمهای اپوکسی مناسب میتوانند در برابر بسیاری از مواد شیمیایی، شویندهها و برخی مواد خورنده مقاومت خوبی داشته باشند.
- چسبندگی مناسب به بتن: در صورت آمادهسازی صحیح سطح، اپوکسی میتواند اتصال مناسبی با بتن ایجاد کند.
- قابلیت شستوشوی آسان: سطح صاف و بدون درز اپوکسی نسبت به بتن خام راحتتر تمیز میشود.
- محافظت از بتن: پوشش اپوکسی میتواند بتن را در برابر نفوذ رطوبت، آلودگی و برخی عوامل شیمیایی محافظت کند.
- ظاهر یکنواخت:امکان اجرای پوشش در رنگهای مختلف و ایجاد سطحی صاف و یکدست وجود دارد.
- قابلیت ترمیم موضعی: در صورت آسیبدیدگی محدود، میتوان بخش آسیبدیده را ترمیم کرد؛ البته روش ترمیم به نوع خرابی و سیستم پوشش بستگی دارد.
معایب و محدودیتهای آببندی مخزن بتنی با اپوکسی:
- حساسیت زیاد به آماده سازی سطح: وجود گردوغبار، چربی، رطوبت یا بتن سست میتواند باعث کاهش چسبندگی و جداشدگی پوشش شود.
- مناسب نبودن برای بتن دارای ترک فعال: اپوکسی معمولی انعطافپذیری محدودی دارد و در صورت حرکت یا ترکخوردگی سازه ممکن است ترک بخورد یا از بتن جدا شود.
- نیاز به کنترل رطوبت بتن: اجرای بسیاری از سیستمهای اپوکسی روی بتن مرطوب میتواند باعث ایجاد حباب، تاول یا کاهش چسبندگی شود؛ مگر اینکه محصول مشخصاً برای این شرایط طراحی شده باشد.
- نیاز به اجرای تخصصی: ضخامت، نسبت اختلاط، زمان کارپذیری و شرایط محیطی هنگام اجرا باید کنترل شود.
- هزینه بالاتر نسبت به برخی روشهای سیمانی: در پروژههای بزرگ، هزینه آمادهسازی و اجرای سیستم اپوکسی میتواند قابل توجه باشد.
- محدودیت در تماس با آب شرب: هر اپوکسی برای مخزن آب شرب مناسب نیست و باید از محصولی استفاده شود که برای تماس با آب شرب و کاربرد موردنظر تأییدیههای لازم را داشته باشد.
- احتمال تاول زدگی: در صورت وجود فشار بخار یا رطوبت از پشت پوشش، احتمال ایجاد تاول و جداشدگی وجود دارد.
- محدودیت دمایی و شیمیایی: عملکرد اپوکسی به نوع رزین و هاردنر وابسته است و نمیتوان مقاومت یک سیستم را به تمام انواع اپوکسی تعمیم داد.
یک نکته مهم:
اپوکسی میتواند به عنوان بخشی از سیستم آببندی و محافظت سطحی مخزن بتنی استفاده شود، اما پیش از اجرا باید ترکها، درزهای اجرایی، نشتیهای فعال و مشکلات سازهای بتن برطرف شوند. این نکته از نظر فنی مهم است؛ چون پوشش اپوکسی به تنهایی جایگزین رفع ترک و عیب سازهای مخزن نیست.
آب بندی مخازن بتنی با پوشش پلی یورتان:
پوشش پلی یورتان، برای اولین بار در دهه 1970 به عنوان پوشش مخزن محبوبیت یافتند. آنها بسیار متنوع هستند و بسته به فرمولاسیون می توانند سخت و سفت یا نرم و انعطاف پذیر باشند. آنها در برابر سایش و ضربه مقاومت می کنند و طی چند سال گذشته، به دلیل سرعت، تطبیق پذیری و زمان خشک شدن سریع، جایگاه ویژه ای برای آب بندی مخازت بتنی بدست اورده اند.
پوششها و آسترهای پیشرفته پلی اوره یک عایق رطوبتی قوی و انعطافپذیر ارائه میکنند که ترکهای بزرگ را از بین میبرد. این پوشش ضد آب که با اسپری اعمال می شود، یک لایه محافظ بدون درز، ضد آب و مقاوم ایجاد می کند که نشتی را متوقف کرده و یکپارچگی کل ساختار ذخیره سازی را تقویت می کند. این سیستم به گونه ای طراحی شده است که چندین دهه در برابر چرخه یخ-ذوب و تغییرات گسترده دما و رطوبت مقاومت کند. این نوع پوشش به دلیل قیمت بسیار بالایی که دارد، فقط در موارد مناطق حساس و موارد خاص مورد استفاده قرار می گیرد.
تفاوت آب بندی مخزن بتنی، فلزی و پلیاتیلنی در چیست؟
آب بندی مخزن به جنس سازه، میزان نفوذپذیری، فشار آب، شرایط محیطی و نوع سیال داخل مخزن بستگی دارد. به همین دلیل روش مناسب برای مخزن بتنی با مخزن فلزی یا پلیاتیلنی یکسان نیست.
1) آببندی مخزن بتنی
مخازن بتنی به دلیل وجود تخلخل بتن، ترکهای مویی، درزهای اجرایی و انقباضی بیشتر در معرض نفوذ آب قرار دارند. بنابراین آببندی آن معمولاً بهصورت یک سیستم چندلایه انجام میشود.
روشهای متداول آب بندی مخازن بتنتی:
- پوششهای اپوکسی مخصوص مخازن
- پوششهای سیمانی آببند
- مواد نفوذگر کریستالی
- واتراستاپ در درزهای اجرایی
- تزریق رزین برای ترمیم ترکها
- اجرای پوششهای پلیمری و آببند
توجه: در مخازن آب شرب باید از محصولی استفاده شود که برای تماس با آب شرب تأییدیه لازم را داشته باشد.
2) آب بندی مخزن فلزی
در مخازن فلزی، مشکل اصلی معمولاً خوردگی، زنگ زدگی، جوشها، اتصالات و خوردگی زیر پوشش است، بنابراین آمادهسازی سطح قبل از اجرای پوشش اهمیت بسیار زیادی دارد.
روشهای رایج آب بندی مخازن فلزی:
- سندبلاست یا آمادهسازی مکانیکی سطح
- پرایمر ضدخوردگی
- پوشش اپوکسی مخصوص مخزن
- پوششهای پلییورتان یا سیستمهای ضدخوردگی
- آببندی و تقویت محل جوشها و اتصالات
در این نوع مخزن، آببندی باید هم زمان نقش محافظت در برابر خوردگی را نیز ایفا کند.
3) آببندی مخزن پلیاتیلنی
مخزن پلیاتیلن ذاتاً نفوذپذیری بسیار پایینی دارد و برخلاف بتن معمولاً به اجرای یک لایه آببند روی تمام سطح نیاز ندارد، مشکل اصلی بیشتر از محل اتصالات، خروجیها، فلنجها، ترک یا آسیب مکانیکی ایجاد میشود.
روشهای تعمیر و آببندی مخازن پلیاتیلنی:
- جوش پلیاتیلن
- تعویض یا تعمیر اتصالات
- استفاده از واشر و فلنج مناسب
- آببندی محل خروجیها و ورودیها
- تعمیر موضعی در صورت آسیب بدنه
بنابراین برخلاف مخزن بتنی، معمولاً نمیتوان با اجرای یک پوشش اپوکسی معمولی، مشکل مخزن پلیاتیلنی را بهصورت اصولی حل کرد؛ چون چسبندگی پوشش به پلیاتیلن مسئله مهمی است.
به صورت ساده و کلی:
- مخزن بتنی: تمرکز اصلی روی کنترل نفوذ آب، ترکها و درزهاست.
- مخزن فلزی: علاوه بر آببندی، باید از سازه در برابر خوردگی محافظت شود.
- مخزن پلیاتیلنی: بدنه ذاتاً آب بند است و تمرکز تعمیرات بیشتر روی اتصالات و آسیبهای موضعی است.
نتیجه
آب بندی مخازن بتنی را می توان با پوشش های متداولی نظیر اپوکسی و پلی یورتان انجام داد، اما این کار نیاز به اعمال دقیق پوشش ها و توجه به ایمنی و شرایط خاص اجرای هرکدام از آنها دارد.
آب بندی مخازن بتنی با پوشش های مناسب، یکی از مهمترین اقداماتی است که به منظور جلوگیری از نشتی مخازن انجام می گیرد. معمولاً جهت آب بندی هر نوع مخزنی از تانکرهای آب گرفته تا مخازن بتنی از موادی برپایه رزین اپوکسی استفاده می شود که به نام پوشش شناخته می شوند. آب بندی مخازن بتنی حداقل به دو لایه نیاز دارد تا سطوح ترک خورده یا قسمت هایی که درز یا نشتی دارند با پوشش های تقویت کننده مثل اپوکسی یا پلی اورتان، کاملا آب بندی شوند.
منظور از آب بندی مخازن بتنی چیست؟
آب بندی مخازن بتنی، فرآیندی مشابه آب بندی یک استخر شنا است که نشتی دارد. ابتدا ترک های اصلی پوشش داده می شوند، سپس سطح به طور کامل آب بندی می شود. آب بندی مخازن باید توسط پوششی انجام گیرد که برای موادی که قرار است در مخزن ذخیره سازی شود، ایمن باشد و در اثر سایش، دمای بالا یا هر شرایطی که مخزن ممکن است تحت آن قرار بگیرد، آسیب نبیند.
با فناوری های جدیدی که در سال های گذشته توسعه یافته، پوشش های بادوام و مقاومی مانند اپوکسی و پلی یورتان تولید شده که استفاده از آنها ساده تر، مقرون به صرفه تر و موثرتر شده و می توانند به طور کامل از مخازن محافظت کرده و جلوی نشتی آنها را بگیرند.
قالب بندی مخازن بتنی چگونه انجام می شود؟
اولین قدم برای آب بندی مخازن بتنی، تعیین منافذی است که از آنها نشتی وجود دارد. معمولاً این کار توسط مهندسان مشاور یا شرکت های ارائه دهنده خدمات تست بتن انجام می شود. یکی از مشکلات رایج مخازن بتنی این است که ترک های مویی در بدنه آنها ایجاد می شوند که موجب می شود آب به داخل بتن نفوذ کرده و سبب سست شدن آن شود. اگر این نفوذ ادامه پیدا کند، باعث زنگ زدگی میلگردها می گردد.. این واکنش شیمیایی حجم میلگرد را به میزان قابل توجهی و با قدرت فوق العاده ای افزایش می دهد، تا جاییکه ترک بیشتری در بتن ایجاد می شود. اگر نشتی بتن بسیار شدید باشد، بتن باید برداشته شود، میلگردها تمیز شوند و سپس مخزن بازسازی شود. و در انتها لایه محافظی از مواد آب بند کننده مانند اپوکسی بر روی دیواره بتنی اجرا گردد.
بهترین روش این است که قبل از بهره برداری از مخازن ذخیره آب، نسبت به آب بندی آن اقدام گردد. و برای این کار از مواد پوششی مانند اپوکسی که معمولا مایع هستند استفاده می شود تا روی سطح بتن پاشیده شوند. این محصولات در واقع با ایجاد یک لایه بسیار مقاوم از دیواره های بتنی محافظت می کنند.
مطالعه بیشتر:
انواع پوشش داخلی مخازن و رنگهای مناسب برای آنها
اجرای کفپوش اپوکسی ( 5 مرحله اصلی و مهم در اجرا)
اجرای کفپوش ضد اسید چگونه است؟ + قیمت کفپوش ضد اسید
اپوکسی چیست؟کاربرد، مزایا و هزینه اجرای انواع اپوکسی در کفسازی
مقایسه کفپوش اپوکسی و پلی یورتان ،کدام کفپوش ارزش خرید دارد؟
بهترین مواد جهت آب بندی مخازن بتنی کدام است؟
اپوکسی ها، اکریلیک ها، پلی اورتان ها و دوغاب های سیمانی همگی به عنوان پوشش مخازن استفاده می شوند؛ اما اپوکسی و پلی یورتان، پوشش های مقاوم تر و متداول تری برای آب بندی مخازن بتنی هستند.
پوششهای پلی یورتان حفاظت بیشتری برای سازه های فلزی نیز فراهم می کنند، به همین علت معمولا مخازن فلزی با یک پوشش پلی اورتان مستقیم روی فلز رنگ می شود که مقرون به صرفه، بادوام، مقاوم در برابر اشعه ماوراء بنفش و دارای عمر طولانی مدت است.
آب بندی مخازن بتنی با پوشش اپوکسی:
کفپوش اپوکسی، پوشش متداولی برای فضای داخلی مخازن بتنی است چون مقاومت شیمیایی بسیار خوبی دارد و به راحتی اعمال می شود. البته برای آب بندی با اپوکسی، نیاز به آماده سازی سطح وجود دارد. ابتدا باید از خشک بودن سطح مخزن اطمینان حاصل شود. سپس با استفاده از مواد اپوکسی عملیات زیرسازی انجام شود. بدین ترتیب که برای تقویت و محافظت از دیواره های بتنی داخل مخزن از توری های فایبرگلاس استفاده می شود و در انتها از پوشش اپوکسی بعنوان لایه نهایی، استفاده گردد.
اپوکسی های برپایه آب، به راحتی مخزن را در برابر خوردگی محافظت می کنند. آنها در برابر محیط اسیدی، قلیایی و رطوبت مقاوم هستند و می توانند در برابر سایش شدید نیز مقاومت کنند. انواع بسیار کمی از پوششها وجود دارند که میتوانند تمامی الزامات و نیازهای محافظت درازمدت در برابر خوردگی مخازن بتنی را برآورده کنند، از بین این پوشش های محدود، اپوکسیها بهترین گزینه برای آب بندی مخازن بتنی هستند.
یکی از معایب پوشش های مبتنی بر اپوکسی این است که نمی توان آنها را روی بتن مرطوب اعمال کرد. به عنوان مثال، مخازنی که اخیراً تخلیه شده اند امکان آب بندی با اپوکسی ندارند، بلکه سطح آنها باید کاملا خشک شود تا کار انجام شود. اگر میزان رطوبت سطح مخزن، بیشتر از چهار درصد باشد، رطوبت موجود در منافذ بتن میتواند مانع از چسبیدن اپوکسی به بتن شود. به همین ترتیب، اعمال پوشش اپوکسی روی بتن جدید تا حداقل 28 روز پس از تخلیه آن، توصیه نمی شود تا بتن فرصت هیدراته شدن و از دست دادن رطوبت را داشته باشد.
گاهی اوقات، برنامه های ساخت و ساز و تعمیر زمان کافی برای این اتفاق نمی دهد. و همچنین نوع آب ذخیره شده در مخزن از حساسیت بالایی برخوردار نیست. در این موارد می توان از آب بند کننده های پایه سیمانی به عنوان یک لایه محافظ بر روی دیواره های بتنی داخل مخزن استفاده نمود. این لایه می تواند علاوه بر حل مشکل رطوبت، ترک ها و سوراخ های لانه زنبوری و منافذ سطح بتن را نیز پر کند.
توجه: اگر آبی که ذخیره سازی می شود برای مصارف شرب و یا تجهیزات حساس در نظر گرفته شده باشد، می بایست با استفاده از اپوکسی آنتی باکتریال پوشش دهی گردد.
مزایا و معایب آببندی مخزن بتنی با اپوکسی:
استفاده از پوشش اپوکسی برای آببندی مخزن بتنی یکی از روشهای متداول برای کاهش نفوذپذیری بتن و محافظت از سطح داخلی مخزن است. با این حال، انتخاب اپوکسی باید بر اساس نوع مخزن، نوع سیال، فشار آب و وضعیت بتن انجام شود.
مزایای آب بندی مخزن بتنی با اپوکسی:
- کاهش نفوذ آب: اپوکسی پس از پخت، یک لایه یکپارچه و کمنفوذ روی سطح بتن ایجاد میکند.
- مقاومت شیمیایی مناسب: سیستمهای اپوکسی مناسب میتوانند در برابر بسیاری از مواد شیمیایی، شویندهها و برخی مواد خورنده مقاومت خوبی داشته باشند.
- چسبندگی مناسب به بتن: در صورت آمادهسازی صحیح سطح، اپوکسی میتواند اتصال مناسبی با بتن ایجاد کند.
- قابلیت شستوشوی آسان: سطح صاف و بدون درز اپوکسی نسبت به بتن خام راحتتر تمیز میشود.
- محافظت از بتن: پوشش اپوکسی میتواند بتن را در برابر نفوذ رطوبت، آلودگی و برخی عوامل شیمیایی محافظت کند.
- ظاهر یکنواخت:امکان اجرای پوشش در رنگهای مختلف و ایجاد سطحی صاف و یکدست وجود دارد.
- قابلیت ترمیم موضعی: در صورت آسیبدیدگی محدود، میتوان بخش آسیبدیده را ترمیم کرد؛ البته روش ترمیم به نوع خرابی و سیستم پوشش بستگی دارد.
معایب و محدودیتهای آببندی مخزن بتنی با اپوکسی:
- حساسیت زیاد به آماده سازی سطح: وجود گردوغبار، چربی، رطوبت یا بتن سست میتواند باعث کاهش چسبندگی و جداشدگی پوشش شود.
- مناسب نبودن برای بتن دارای ترک فعال: اپوکسی معمولی انعطافپذیری محدودی دارد و در صورت حرکت یا ترکخوردگی سازه ممکن است ترک بخورد یا از بتن جدا شود.
- نیاز به کنترل رطوبت بتن: اجرای بسیاری از سیستمهای اپوکسی روی بتن مرطوب میتواند باعث ایجاد حباب، تاول یا کاهش چسبندگی شود؛ مگر اینکه محصول مشخصاً برای این شرایط طراحی شده باشد.
- نیاز به اجرای تخصصی: ضخامت، نسبت اختلاط، زمان کارپذیری و شرایط محیطی هنگام اجرا باید کنترل شود.
- هزینه بالاتر نسبت به برخی روشهای سیمانی: در پروژههای بزرگ، هزینه آمادهسازی و اجرای سیستم اپوکسی میتواند قابل توجه باشد.
- محدودیت در تماس با آب شرب: هر اپوکسی برای مخزن آب شرب مناسب نیست و باید از محصولی استفاده شود که برای تماس با آب شرب و کاربرد موردنظر تأییدیههای لازم را داشته باشد.
- احتمال تاول زدگی: در صورت وجود فشار بخار یا رطوبت از پشت پوشش، احتمال ایجاد تاول و جداشدگی وجود دارد.
- محدودیت دمایی و شیمیایی: عملکرد اپوکسی به نوع رزین و هاردنر وابسته است و نمیتوان مقاومت یک سیستم را به تمام انواع اپوکسی تعمیم داد.
یک نکته مهم:
اپوکسی میتواند به عنوان بخشی از سیستم آببندی و محافظت سطحی مخزن بتنی استفاده شود، اما پیش از اجرا باید ترکها، درزهای اجرایی، نشتیهای فعال و مشکلات سازهای بتن برطرف شوند. این نکته از نظر فنی مهم است؛ چون پوشش اپوکسی به تنهایی جایگزین رفع ترک و عیب سازهای مخزن نیست.
آب بندی مخازن بتنی با پوشش پلی یورتان:
پوشش پلی یورتان، برای اولین بار در دهه 1970 به عنوان پوشش مخزن محبوبیت یافتند. آنها بسیار متنوع هستند و بسته به فرمولاسیون می توانند سخت و سفت یا نرم و انعطاف پذیر باشند. آنها در برابر سایش و ضربه مقاومت می کنند و طی چند سال گذشته، به دلیل سرعت، تطبیق پذیری و زمان خشک شدن سریع، جایگاه ویژه ای برای آب بندی مخازت بتنی بدست اورده اند.
پوششها و آسترهای پیشرفته پلی اوره یک عایق رطوبتی قوی و انعطافپذیر ارائه میکنند که ترکهای بزرگ را از بین میبرد. این پوشش ضد آب که با اسپری اعمال می شود، یک لایه محافظ بدون درز، ضد آب و مقاوم ایجاد می کند که نشتی را متوقف کرده و یکپارچگی کل ساختار ذخیره سازی را تقویت می کند. این سیستم به گونه ای طراحی شده است که چندین دهه در برابر چرخه یخ-ذوب و تغییرات گسترده دما و رطوبت مقاومت کند. این نوع پوشش به دلیل قیمت بسیار بالایی که دارد، فقط در موارد مناطق حساس و موارد خاص مورد استفاده قرار می گیرد.
تفاوت آب بندی مخزن بتنی، فلزی و پلیاتیلنی در چیست؟
آب بندی مخزن به جنس سازه، میزان نفوذپذیری، فشار آب، شرایط محیطی و نوع سیال داخل مخزن بستگی دارد. به همین دلیل روش مناسب برای مخزن بتنی با مخزن فلزی یا پلیاتیلنی یکسان نیست.
1) آببندی مخزن بتنی
مخازن بتنی به دلیل وجود تخلخل بتن، ترکهای مویی، درزهای اجرایی و انقباضی بیشتر در معرض نفوذ آب قرار دارند. بنابراین آببندی آن معمولاً بهصورت یک سیستم چندلایه انجام میشود.
روشهای متداول آب بندی مخازن بتنتی:
- پوششهای اپوکسی مخصوص مخازن
- پوششهای سیمانی آببند
- مواد نفوذگر کریستالی
- واتراستاپ در درزهای اجرایی
- تزریق رزین برای ترمیم ترکها
- اجرای پوششهای پلیمری و آببند
توجه: در مخازن آب شرب باید از محصولی استفاده شود که برای تماس با آب شرب تأییدیه لازم را داشته باشد.
2) آب بندی مخزن فلزی
در مخازن فلزی، مشکل اصلی معمولاً خوردگی، زنگ زدگی، جوشها، اتصالات و خوردگی زیر پوشش است، بنابراین آمادهسازی سطح قبل از اجرای پوشش اهمیت بسیار زیادی دارد.
روشهای رایج آب بندی مخازن فلزی:
- سندبلاست یا آمادهسازی مکانیکی سطح
- پرایمر ضدخوردگی
- پوشش اپوکسی مخصوص مخزن
- پوششهای پلییورتان یا سیستمهای ضدخوردگی
- آببندی و تقویت محل جوشها و اتصالات
در این نوع مخزن، آببندی باید هم زمان نقش محافظت در برابر خوردگی را نیز ایفا کند.
3) آببندی مخزن پلیاتیلنی
مخزن پلیاتیلن ذاتاً نفوذپذیری بسیار پایینی دارد و برخلاف بتن معمولاً به اجرای یک لایه آببند روی تمام سطح نیاز ندارد، مشکل اصلی بیشتر از محل اتصالات، خروجیها، فلنجها، ترک یا آسیب مکانیکی ایجاد میشود.
روشهای تعمیر و آببندی مخازن پلیاتیلنی:
- جوش پلیاتیلن
- تعویض یا تعمیر اتصالات
- استفاده از واشر و فلنج مناسب
- آببندی محل خروجیها و ورودیها
- تعمیر موضعی در صورت آسیب بدنه
بنابراین برخلاف مخزن بتنی، معمولاً نمیتوان با اجرای یک پوشش اپوکسی معمولی، مشکل مخزن پلیاتیلنی را بهصورت اصولی حل کرد؛ چون چسبندگی پوشش به پلیاتیلن مسئله مهمی است.
به صورت ساده و کلی:
- مخزن بتنی: تمرکز اصلی روی کنترل نفوذ آب، ترکها و درزهاست.
- مخزن فلزی: علاوه بر آببندی، باید از سازه در برابر خوردگی محافظت شود.
- مخزن پلیاتیلنی: بدنه ذاتاً آب بند است و تمرکز تعمیرات بیشتر روی اتصالات و آسیبهای موضعی است.
نتیجه
آب بندی مخازن بتنی را می توان با پوشش های متداولی نظیر اپوکسی و پلی یورتان انجام داد، اما این کار نیاز به اعمال دقیق پوشش ها و توجه به ایمنی و شرایط خاص اجرای هرکدام از آنها دارد.